jump to navigation

MORALIDAD NA WALANG RELIHIYON O DIYOS!!! Pwede kaya? November 5, 2009

Posted by bagongpananaw in Ang Aking Paglalakbay.
Tags: , , , , , , , , , ,
trackback

NAPANSIN KO LANG… at sana ay mapansin mo din: “Ang buhay ng Pilipino ay parang dahon ng isang puno na kapag natuyo ay malalaglag na lamang at babalik sa lupa ng wala man lamang nakakapansin kundi ang walis tingting na hahawan sa kanya upang sunugin. Ipapanganak, magiging bata, binatilyo / dalagita,  magbibinata / magdadalaga,  magpapamilya, tatanda at mamamatay ng para bagang iginuhit na (bago pa man siya nabuhay) ang kanyang lalakbayin o yung tinatawag na tadhana sa buhay.  PAULIT-ULIT NA LANG… Puro ganoon, puro ganoon…. GANOON BA TALAGA ANG BUHAY NG PINOY??? Minsa’y aking naitanong sa sarili. At minsa’y hinagilap ko na din ang kasagutan… ITO ANG AKING PAGLALAKBAY… ITO ANG AKING MGA NATUKLASAN!!!

Simulan ko sa pagtatanong: “Ano ba talaga ang kahulugan ng BUHAY?”.

Sa wikang Ingles, “life”, “existence”…  NAISIP ko, bago ko sagutin ang katanungang ito, hindi ba mas dapat mauna ang katanungang: “Kaninong buhay?” Sa akin, sa iyo, sa inyo, sa palaka, atbp. Siempre, ang una kong dapat tanungin ay ang aking sarili…  BUHAY KO!!! Ano ba talaga ang kahulugan ng buhay ko?

Subalit, isang katanungan muli ang humahadlang bago tuluyang mabusisi ang katanungan ng buhay ko… Sapagkat ito ay pagbusisi ko sa buhay ko… matapat lamang na itanong ko na din kung SINO BA AKO?  Para bagang: “Sino ba ako, na naghahanap ng kasagutan kung ano ang ibig sabihin ng buhay (ko)?”

Ang katanungan kayang ito ay pwedeng sagutin para sa akin ng iba? Sa aking palagay ay hinde. Katanungan itong AKO lamang ang makasasagot para sa sarili ko.

Dito ko sinimulan ang aking PAGLALAKBAY…. (ang daming katanungan ano!!!)

SINO BA AKO?  SINO KA BA?  SINO BA TAYO?  Ang mga kasagutan na aking natuklasan ang aking gagawing batayan ng isang MORALIDAD na hindi relihiyon o paniniwala sa Diyos ang pundasyon. Walang gagamiting ibang pundasyon kundi ang malinaw at busilak na pagkaka-unawa sa SARILI.

Marami-rami na ang mga konsepto at pagpapaliwanag hinggil sa katanungan ko sa itaas. Tinawag nila tayong (ako kasama ka) TAO, may katawan at kaluluwa. Nilalang ng isang kapangyarihan na tinawag na diyos.  Walang ibang misyon sa buhay kundi ang magsilbi at sumamba sa hindi maipaliwanag na kapangyarihan ng diyos…

Sa iba’t-ibang relihiyon ay halos ganoon din, pinagkaiba-iba lamang ang mga katawagan at pamamaraan. Para bagang ginawang taga-sunod lamang ang tao… walang pagkakataon na pumaimbulog sa kalawakan ng kalikasan. Walang karapatang kumwestiyon sa nakagisnan. Basta ihabilin o ipagkatiwala sa PANANAMPALATAYA (faith).

Dito ako bumaklas. Bakit hindi pwedeng magtanong o kwestiyunin ang nakagisnan? Baka naman pwedeng siyasatin man lang!!! At ito ang aking unang ginawa…. Itinuon ko ang aking sarili sa pagtuklas kung ano ang ibig nilang sabihin ng KALULUWA…

KUNG AKO AY ISANG TAONG MAY KATAWAN AT KALULUWA… paano ko matitiyak na mayroon nga. Ang katawan ko ay tiyak…. subalit ang kaluluwa ay hindi…  Napakarami nang pagpapaliwanag hinggil dito noon pang nasa kolehiyo ako subalit walang supisyenteng o malinaw na paliwanag, puro mga haka-haka at palagay lamang na sa kalaunan ay mauuwi na naman sa PANANAMPALATAYA.

Sa pilosopiya noong nasa kolehiyo pa ako ay may isang pamamaraan kaming ginagamit upang magsiyasat ng sarili. Ang tawag dito sa Ingles ay “introspection”. Isang kapasidad ng isip na ituon ang kakayahan upang isipin ang sarili. Para bagang isipin mo ang sarili mong isip…  (he he he… puro isip, puro isip…)

Ito ang aking ginamit sa aking pagsisiyasat. Tutal ay ang sisiyasatin ko ay kung sino ako… eh di ba mas marapat na ang gamitin ay sariling isip….

SORPRESA NG MGA SORPRESA… Tinanong ko ang sarili ko kung sino siya… Alam mo ba kung ano ang naging sagot… SA SIMULA AY SAMU’T-SARI… talagang nakakalito… pero pinagtiyagaan ko… sarili ko naman ito… walang ibang magtitiyaga kundi ako….  KALAUNAN  SA GITNA NG AKING KALITUHAN ay unti-unting naglinaw ang SIMPLENG KASAGUTAN… HINDI NAKAKALITO… PAYAK NA PAYAK NA KASAGUTAN…

AKO NA GUMAGAMIT NG SARILING ISIP UPANG SAGUTIN ANG KATANUNGAN  KUNG SINO AKO AY WALANG IBA KUNDI —-> ISANG ISIP NA NAG-IISIP…

Binalikan ko ang aking natutuhan sa kolehiyo… kay Rene Descartes, isang pilosopong Pranse…. mukhang tumutugma dun sa sinabi niyang:  “COGITO ERGO SUM”  na ang ibig sabihin sa Ingles ay “I Think therefore I am”.  NAG-IISIP AKO (o ako ay nakapag-iisip) kaya AKO AY AKO  (nandito – existent).

Isa itong napakalaking hakbang palayo sa nakagisnang tradisyunal na kaisipan.  SA KATANUNGAN kung sino ako… MALAYA ko ngayong nasasagot, hindi ako isang katawan at kaluluwa kundi isang NANDIRITO (existent) NA NAG-IISIP (thinking)… Sa wikang Ingles pa din  “THINKING BEING”.

Walang ibang kailangang ipaliwanag…  walang ibang pwedeng magdikta kung ano ang kahulugan… Ikaw mismo sa sarili mo ang tatalos kung ano ang magiging kasagutan mo… Nasa iyo na yun kung dadayain mo ang sarili mo o magiging tapat ka at TOTOO SA SARILI MO….   Sapagkat ito ang magiging batayan (MO) ng moralidad mo…

**** Ito ay unang pagsasa-titik pa lamang ng aking BATAYANG PANANAW… Maaari pa itong mapaunlad sa dako pa roon… may mga pagkikinis pang gagawin at pagpapaliwanag na isasakatuparan……    MAY PAGPAPATULOY….

F. Kiamko

About these ads

Comments»

1. brokenform - November 14, 2009

Malawak na usapin ang moralidad. marami rin ang pamamaraan kung paano ito pag-aralan. at ang walang bias na pamamaraan ay ang paggamit ng pangangatwiran [reasoning].

Maging si Buddha ay walang tinutukoy na diyos ngunit ang tinuturo nyang etado ng pagkamulat ay katumbas na rin ng nasumpungan mo ang Diyos.

Marahil lahat naman ng nagsusulong ng kabutihang asal ay naghahangap ng kapanatagan ng isip at harmoniya sa lipunan, naniniwala man sila sa diyos o hindi.

2. bagongpananaw - November 14, 2009

Tunay pong malawak ang usaping moralidad, at wasto po kayo sa pagsasabing pangangatwiran (ng isip) o reasoning ang dapat na gamitin sa pag-aaral nito.

Sa AKIN pong palagay sa PAGLALAKBAY kong ito sa bagong pananaw ay unti-unti ko nang nasusumpungan ang pundasyon ng isang balangkas ng moralidad na nakabatay sa LINAW ng isip at pangangatwiran (enlightenment) na nasumpungan ng mga sinaunang mga naghangad at naghanap nito.

At sa ating lipunan na balot ng pagtataksil sa tunay na hangarin ng isang maliwanag na EDUKASYON, ay iniaalok ko sa balana ang aking mga natutuklasan…. hindi upang maging sikat o kaya ang hangaan… kundi upang maka-pag-ambag sa paghulagpos sa maling pananaw ng mga tampalasan sa tunay na ligayang akala ng karamihan ay makakamtan sa pamamagitan ng pagyakap sa materyal na bagay… at tahasang pagwawalang bahala sa dignidad ng BUHAY ng isang TAO.

Sa akin pong susunod na artikulo ay aking tatalakayin ang sinasabi ninyong pag-gamit ng ISIP…

Hangad lamang po ng Blog-Site na ito na may makatalamitam sa mga ganitong uri ng paglalakbay….

Maraming salamat po Ginoo,
isko ng bagong pananaw

3. Abet Umil - November 23, 2009

Magandang araw po!

Natisod ko ang panglan ninyo sa kakilalang manunulat na unang nakatisod sa birtwal ID n’yo. Kumutob agad sa unang pagbabasa ko na ang (mga) birtwal na akda ninyo ay may aral na idudulot na pagkatuto ninoman. Basta’t bukas ang isip na tumuklas ng sagot sa mga katanungang sumusulpot sa sariling daan ng paglalakbay.

Para dito sa unang paskil ninyo, kapansinpansin na ang ginamit na Paghahambing sa pinapalagay ninyong buhay nating mga Pilipino ay Dahon.

Ihahapag ko lang po ang obserbasyon na ang Dahon ay isang unibersal na paghahambing ng mga tao ng anomang nasyunalidad. Hindi po ito Pinoy lang.

Dahil sa unang paskil pa lang ninyo ang pagbabasa ko, maaaring natalakay na sa mga sumunod na paskil ninyo ang sagot sa sumulpot na tanong galing sa oberbasyon ko. Ganumpaman, hindi ko po ito pipigilan:

Ano po kaya ang partikular na Kapilipinuhan sa Dahon ng inyong Ako?

Magbabasa po ulit ako ng mga paskil ninyo.

Salamat po!

4. Abet Umil - November 23, 2009

Ihahabol ko lang po na ang mga “sinaunang tao”, e. g., Katutubo, bago naimbento ang Lipunan, ay naniniwala sa Ispiritu. At ang paniniwala nila sa Ispiritu ay may dakilang pakahulugan kung itutumbas sa “Kaluluwa” ng relihiyon. Nanggagaling po kasi ang Ispiritu sa Kalikasan.

Samantala, sa pagmamasid, ang Kaluluwa ay nabuong pakahulugan ng relihiyon mula nang mailunsad ang ebolusyon ng Lipunan sa anyong Alipin. Relihiyon kasi ang unang Pulitikang ginamit ng mga Panginoon.

At ang unang Lipunan ay naitirik sa pusod ng Kalikasan.

Sa kabilang banda, ang Kaluluwa at relihiyon ay nagkaroon ng “lumalawak” na kahulugan batay sa mga halagahang moral ng mga Panginoong nangi(ngi)babaw sa paghunos ng mga mekanismong kultural ng Lipunan hanggang sa umabot ito sa kalasalukuyang anyo ng Kapitalismo.

5. bagongpananaw - November 23, 2009

Magandang araw naman po G, Abet Umil,

Pauna na po ang pasasalamat sa pagkatisod ninyo sa blogsite ko, pati na din po sa mga puna…

Paumanhin po sa pag-gamit ko ng dahon. Wala po sa hinagap ko na lapastanganin ang pag-gamit ng unibersal na dahon upang ihambing ang buhay nating mga Pinoy. Wala po akong ambisyon na sarilinin o angkinin ang dahon bilang pangunahing paghahambing sa buhay ng Pinoy. Bagkus ay ginamit ko lamang ito katulad ng pwede din namang gamitin ang bato o kaya ay buhangin, maging ang damo sa parang, hindi upang iugnay ang Pilipino sa unibersal na gamit ng dahon…. kundi upang palutangin ang ideya na katulad ng iba pang mga bagay sa kalikasan ay halos walang saysay (insignificant kung baga) maliban sa parang palamuti lamang o kaya ay isang nakakaperhuwisyong bagay lamang ang inog ng buhay ng Pinoy. Paikot-ikot na walang direksyon…

Tungkol naman po duon sa katanungan kung ano ang Kapilipinuhan sa dahon ng “INYONG AKO”… sa totoo lamang po ay hindi ko pa din maintindihan ang tunay na kahulugan ng katagang Pilipino… kung mayroon man o wala…. kung sino ang nagdidikta o kasalukuyan pa lamang itong nag-e-ebolb… Matay ko man pong isipin ay magulo pa sa akin ang KONSEPTO ng ating pagiging Pilipino… kaya nga ba’t nais ko munang humulagpos dito upang mula sa medyo malayo ay analisahin at suriin ito. SUBALIT hindi pa po ito ang pangunahing layunin, kundi ang bumalangkas ng isang matibay na pundasyon (isang BAGONG PANANAW) kung saan ay ito ang magagamit (sana) na kasangkapan upang tuklasin ang sinasabi nyo ngang KAPILIPINUHAN…

DOON naman po sa inyong mga pahabol… ang mga sinaunang tao po, hindi lamang yung katutubo… mas higit po ang mga primordial na ninuno natin (ako po ay mas nakakiling sa ebolusyon) ay pinaniniwalaang sumamba sa mga pwersa ng kalikasan dala ng takot nila dito (sapagkat mas malakas sa kanila at hindi nila maipaliwanag). Kaya nga po may sumasamba sa araw, sa buwan, sa malalaking ahas atbp., Tinawag po itong natibismo…

Hindi ko po tiyak kung ang tinutukoy ninyong Ispiritu ay ang pwersa ng kalikasan na aking nabanggit sa itaas.

Mula po sa natibismo (ng mga taong-bato) na siyang pinag-ugatan ng ebolusyon ng relihiyon ay umunlad ito patungo sa iba’t-ibang paniniwala. At isa sa mga paniniwalang ito ang nakarating sa ating dalampasigan… kabilang ang paniniwalang ang tao ay katawan at kaluluwa.

Kaya nga po ba’t kung susuriin natin, kasama na ang mataimtim na pagmamasid, ang paniniwala po nila sa Ispiritu ay dala lamang ng pangangailangan upang maibsan ang takot sa mga pwersa ng kalikasan na hindi pa kayang arukin ng kanilang kakarampot na kaisipan…

Kaya nga po ba’t kaalinsabay ng ebolusyon ng lipunan ay ang ebolusyon din ng kapasidad ng tao na mag-isip… at isa na dito ang makapag-isip ng mga istorya, alamat, batas at iba pang mekanismo ng relihiyon na nagamit nga sa pagkontrol sa tao ng mga Panginoong natalaga sa luklukan.

SA AKIN pong susunod na artikulo ay tatalakayin ko ang proseso ng pagtuklas sa PAGKATAO ng isang TAO na tahasang babali sa tradisyunal na kaisipan hinggil sa kaluluwa…

Salamat po…
Si Isko pa din ng Bagong Pananaw…

6. Abet Umil - November 24, 2009

Salamat po sa sagot ninyo!

Hindi yata kailangan ang paumanhin. Pero kapansinpansin ang pagpapakumbaba ninyo.

Medyo nakomplikahan ako sa DAHILAN ng gamit ninyo sa paghambing sa unibersal na kahulugan ng Dahon at sa buhay Pinoy,

“…ginamit ko lamang ito katulad ng pwede din namang gamitin ang bato o kaya ay buhangin, maging ang damo sa parang, hindi upang iugnay ang Pilipino sa unibersal na gamit ng dahon…. kundi upang palutangin ang ideya na katulad ng iba pang mga bagay sa kalikasan ay halos walang saysay (insignificant kung baga) maliban sa parang palamuti lamang o kaya ay isang nakakaperhuwisyong bagay lamang ang inog ng buhay ng Pinoy.”

Kuha ko ang kwestyon ninyo sa isyu ng nasyunalidad-Pinoy. At kung isasantabi nga muna ito ay Tao/Human, gaya ng sabi ninyo, sa popular na lenggwahe, at Homo sapiens kung siyentipiko, ang unibersal na katawagan sa ibang buhay na may anyong Tao.

Pero dahil ang Arkipelago sa Malayong Silangan ang given habitat natin, nagkakaroon ng specificity ang lahi/kulay depende sa kung saang lupalop ang given habitat ng isang tribu, mamamayan ng mga Tao. Kaya po sumulpot ang partikularidad ng tanong ko sa Kapilipinuhan ng inyong Ako.

Tanggap din po ng komunidad ng siyensya na Pilipino ang mga tao sa Arkipelago. May mga pag-aaral pong nagsasabi na May-i ang pangalan ng Arkipelago bago dumating ang mga mananakop. At alam natin na Filipinas ang ibinansag sa Arkipelago pagdating ng Kolonyalistang Español noong Middle Ages, 1521.

Galing din po sa komunidad ng siyensya na ang buhay ay hindi sa Tao nagmula. Kahit sa Genesis ng bibliya. Isa lamang sa mga ebolusyon ng Organismo ng buhay ang Tao. Ang iba pang nalalaman ng pinag-aralan natin ay Halaman at Hayop. Bagamat kasama tayo sa Hayop.

Sumususog ako kung ganun sa imbestigasyon ninyo sa Buhay ng inyong Ako na kung posible ngang may Moraliad na Walang Relihiyon at Diyos. Naniniwala rin po ako na dalawa ang kalikasan ng Tao:1) Matter/Katawan; 2) Kabuluhan ng mga Sistema/Ispiritu.

Pero may dagdag na mga obserbasyon at katanungan ulit sa kongklusyon ninyong Isip. Sabi nga ninyo,

“Walang ibang kailangang ipaliwanag… walang ibang pwedeng magdikta kung ano ang kahulugan… Ikaw mismo sa sarili mo ang tatalos kung ano ang magiging kasagutan…”

Obserbasyon:

Ang Isip ay kakayahan ng utak. At ang Alaala nito ay imbakan ng mga Kaisipang nahubog mula sa mga karanasan. Maia-attribute ito bilang tungkulin ng Central Nervous System ng Matter. At ang mga Kaisipan, Kalinangan ay nabubuo galing sa pakikitungo at pakikipamuhay ng Matter sa kapwa Tao at sa Kalikasan. At dahil isa lamang ang utak sa mga organo ng Matter/Katawan, lumalawig pa ang kabuluhan nito kapag pinansin ang pagkakaugnay ng iba pang mga organo at mga kakayahan nito at mga sistema ng mga ito sa loob ng Katawan.

Mga tanong:

1) Kung Isip ang inyong Ako, ano po kaya ang kaugnayan nito sa Oxygen (O2) na binubuga ng iba pang anyo ng Buhay, e. g., mga halaman at naiipon sa hangin?

2) Kapag ang Matter/Katawan ay pinagkaitan ng supply ng O2, katapusan na rin ba ng buhay ng inyong Ako?

3) Oo o hindi man, may kaugnayan ba ang kabuluhan ng mga sistema/Ispiritu ng Katawan ng inyong Ako sa kabuluhan ng mga sistema/Ispiritu ng cosmos, e. g., E=MC2, law of gravity, solar system, etc.?

4) Alin po kaya ang tunay na moralidad, ‘yon bang halaw sa Ispiritu ng cosmos o ‘yong halaw sa panlasa ng Matter?

Mabuti po at nagpasya kayong mag-blog at may birtwal na nakakausap tungkol sa mga pagmamasid sa mga buhay na nadadaanan sa paglalakbay.

Hanggang sa muli, mabuhay kayo!

7. bagongpananaw - November 25, 2009

Magandang araw din G. Abet Umil,

Sabi ng matatanda at napatunayan ko, na ang pagpapakumbaba at katapatan ay walang katulad at dapat pagpahalagahan…

Naunawaan ko na po ang ibig nyong malinawan hinggil sa Kapilipinuhan ang “AKO”. Tunay naman po na may partikular na epekto kung saang lupalop isinilang at lumaki ang isang TAO. Kung ang Kapilipinuhang itinatanong ninyo ay ang mga kalalagayan, sitwasyon at iba pang salik na umambag sa pagkabalangkas ng aking bagong pananaw (partikular ang panimulang pagtalakay sa AKO) ay marapat lamang po na ipaliwanag ko ang buod ng aking pagka-gagap sa ating kasaysayan na nakapaloob sa kasaysayan ng sangkatauhan… Sa akin pong pananaw ay mas mainam at wastong balikan ang ating kasaysayan kaugnay ng mga pagsulong ng kasaysayan sa buong mundo… Isinaad ko po ito sa isa ko pang artikulo… ANG PARAISO NG ATING MGA NINUNO….

Ang nakikita ko pong Kapilipinuhan nito ay ang pagiging kulelat ng ganitong konsepto ng AKO, katulad nang pagiging kulelat natin sa halos lahat ng bagay… Sa ganang akin po ay reaksyon ito (personal) sa pagiging inutil ng mga sistemang bumabalot sa ating buhay bilang isang inalipin noon ng moralidad ng Katolisismo (Kristiyanismo) at inaaliping kasalukuyan ng napakabilis na pag-usad ng industriya at teknolohiya ng Kanluraning mga Bansa. Bilang isang TAO (ako nga) na isinilang sa isang bansang pinag-kaitan ng mga pagkakataong magpaunlad ng sarili ay nasumpungan ko na lamang na nagtatanong… at ang pangunahing sagot nga ay ang sarili, Ang AKO na nag-iisip… Sa dako pa roon ay aking ipapakita na ito ay patungo sa INDIVIDUAL LIBERALISM (pagpapalaya ng sarili) na ngayon lamang (sana) tahasang matutuklasan ng PINOY sa paglalahad ng isang PINOY, batay sa karanasang PINOY na hubad sa malawakang impluwensya (hangga’t maari) ng liberalismo na sumulpot sa mga Kanluraning Bansa noon pa mang panahon ng Kastila…. (Cadiz Constitution of 1892)

Subalit kaiba sa kanilang liberalismo…. ang AKO ay naglalayong palayain ang kaisipang PINOY sa mga suliraning (partikular ng ISIP) bumabalot sa kanyang kalalagayan… sa AKING kinasadlakang lipunan… (ito po siguro ang specificity na binabanggit ninyo)…

Talos ko po na ang bawat habitat ay may kani-kaniyang anyo at epekto sa mga TAONG nabuhay at nabubuhay dito…. Bilang isang halimbawa po ng suliraning moralidad (pagtukoy kung tama o mali) ay ang problema ng ating habitat sa basura…. Bilang isang ako (ISIP na NAG-IISIP) ano ang aking wastong relasyon hinggil dito….

***** pansamantala ko pong iiwanan ang aking pag-sagot upang bigyang daan ang aking Klase…. Babalikan ko po ang pagsagot, kasama na ang iba pa ninyong paglilinaw at katanungan….

8. Abet Umil - November 25, 2009

Magandang hapon po !

Inaantabayanan ko ang pagpapalawig ninyo sa usapan…

Salamat po ulit.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: